Jan…..!

Vandaag is het precies 61 jaar geleden dat ik het eerste levenslicht zag en….de naam Jan kreeg.

Als “special birthday editie” wil ik me er in dit verhaaltje niet met een “jantje-van-leiden” van afmaken maar het eens hebben over het eerste geschenk dat ik kreeg: de naam Jan..! Een naam die afgeleid is Johannes, een Hebreeuwse naam met de betekenis dat Jahweh genadig is. Tja…ik zal het moeten afwachten maar…aan mij zal het niet liggen..! En een bijkomend cadeau, ik kreeg geen korte achternaam maar die van mijn vader en opa…en die laatste heette ook Jan.

Werden er in 1957 nog meer dan 5000 “Jannemannen” geboren, nu zien jaarlijks nog maar 400 Jannen het levenslicht en ik zou bijna zeggen: “Jan zal ze leven…!”.

Op mijn geboortekaartje stond nog “Jantje” en rond de tijd dat ik in de efteling opkeek tegen Lange Jan was ik alle een hele Jan, ook al zei mijn vader Piet, dat ik, Jan, al een hele Piet was…..!! Jan, in het gedichtje zag ik pruimen hangen en in liedjes was ik zelfs de zoon van de graaf die in Den Haag woonde en…. moet ik wat schrijven dan ben ik Jan secuur.

In mijn verhaaltjes probeer ik geregeld de vrolijke jan uit te hangen. Soms is het tjoep-tjoep en klaar maar nu, potjandorie, potjandikkie, dit is geen “op z’n janboerenfluitjes-verhaal”.

Soms voel ik me superjan en jan zonder vrees en ga (fiets)avonturen aan waarbij ik het geregeld aan de stok krijg met jan de wind. Maar over het algemeen ben ik met de vele hobbies (bridge,wijn,golf,natuur,fiets,reizen,calligraferen etc.) net niet die janmodaal. Of ik een donJan ben, dan moet ik Bea vragen maar een ding is zeker: als ik het fototoestel in de hand heb ben ik janpaparzzi én….ik ben helemaal Ying en JAN…!

Oh ja…en vandaag….jarige Jan…!

Advertenties
Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Herfstvakantie…op vakantie (7)

Het licht gaat bijna uit in Polen en figuurlijk gaat ons Pools lichtje cq. avontuur hier ook eindigen. Maar eerst toch nog een berichtje over de bijzondere laatste dagen van een erg mooie Polenreis door een erg mooi Polen. Op dag 10 gaat het de “Hollandse” polder in. De grond kleurt hier zwart, het is kleigrond en de huizen staan – net zoals in ons ingepolderd landschap – op een terp. Dit landschap werd dus handmatig ingepolderd door de Mennonieten. Het Nederlandse verleden is nog terug te vinden op de kerkhoven. Kerkhoven waarop, in tegenstelljng tot de Poolse RK kerkhoven, geen bloemen te zien zijn. Tja, wie moet die bloemen ook op het kerkhof zetten..? Er zijn geen Menonieten meer aanwezig in Polen. Mennonieten komen thans nog voor in Canada en de VS (beter bekend als o.a. Amisch of Quakers) en..ze spreken nog steeds dezelfde taal (Nederduits). Ook zijn er nog oude Mennonietenhuizen te zien. Deze huizen raken steeds meer in verval omdat ze uit hout zijn opgetrokken en..de Polen dit hout in de winter graag gebruiken om zich te warmen.

In Dragocz gaan we naar een puur Pools feest. De schooljeugd geeft hier een mooie voorstelling. Hier kan het letterlijk en figuurlijk niet op. De ouders hebben diverse soorten gebak gemaakt, de jeugd heeft wafels gemaakt, er ligt Pools snoep en daarbij is er nog eens koffie in overvloed. De kinderen hebben er zichtbaar plezier in en geven zich helemaal. Na 1 1/2 uur gaan we weer verder, in de hoop dat we een goede bijdrage hebben geleverd in het voor de kinderen te organiseren schoolreisje.

Hierna gaat het naar Malbork, het vroegere Marienburg. Nu zegt u dit misschien niets maar in deze plaats ligt het grootste Middeleeuwse kruisridderkasteel én het grootste bouwwerk uit baksteen ter wereld. Het kasteel bestaat uit drie delen. Het hoge deel is opgetrokken uit 4,5 miljoen bakstenen..! Ga er maar aanstaan… Unesco heeft dit gebouw niet voor niets op de werelderfgoedlijst geplaatst. Om het het middelste gedeelte van het kasteel te komen moeten we over diverse grachten en door wel drie poorten. Er zijn zalen met een vernunftig verwarmingssysteem (en dat in de middeleeuwen), er is een toiletsysteem en een mooie kerk. De ridders die hier huisden moesten vroom en… van goede komaf zijn.

Op onze laatste Polendag lijkt het wel als of bijna thuis zijn, we zijn in Thorn…! Althans, tot 1919 heette deze hanzestad nog Thorn, thans heet de stad Torun en is evenals Krakau, Warschau en Gdansk gelegen aan de Wisla. Het is de geboorteplaats van Copernicus en ook nu ben ik weer verrast door deze mooie, oude en geheel ommuurde stad.

Gniezno, de eerste hoofdstad van Polen is voor ons de laatste stad die we bezoeken. Deze stad is nog steeds de hoofdstad van de Poolse katholieke kaerk en hier liggen zelfs nog de eerste Poolse koningen begraven. Voor de rest….een stad die ik nu al vergeten ben…of het zou moeten zijn dat we hier voor iets meer dan een appel en een ei 2 tosties, 2 koppen soep én 1 koffie en 1 bitter lemon hebben kunnen nuttigen….

Resumerend: In Polen is het goed toeven. De tien dagen in Polen bleven verrassen en ik heb mijn beeld behoorlijk moeten bijstellen. 2800 km door Polen maakt dit beeld: Mooie steden, mooie natuur (in Polen is overigens nog het enige oerbos van Europa), de cultuur, de Hollandse geschiedenis, het behulpzame volk, het eten, het oorlogsverleden etc. etc. En mocht iemand het nog ooit over “die arme Polen” hebben, ik weet wel beter! De Polen hebben het goed voor elkaar.

Oh ja….. Als Asterix en Obelix op zoek zijn naar een goed land dan kan ik hun Polen warm aanbevelen. Door de maretakken zie je soms het bos nog niet meer…! De toverdrank ingredienten zijn hier in elk geval volop aanwezig. Voor de Polen is er overigens een andere toverdrank. De schappen liggen hier vol met wodka die je al voor 6 euro per liter kunt kopen.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Herfstvakantie…op vakantie (6)

Misschien is bij velen de vakantie al voorbij…het “op vakantie” zijn is nog volop gaande. Vanuit Warschau gaat het naar het noorden en onderweg zien we veel Nederlandse invloeden. “Onze” bank voor farmers heeft hier royaal geïnvesteerd in mega kippen-, varkens- en koeienboerderijen die slechts door enkele personen bemand worden; een technisch staaltje van automatisme in de veeteelt…ja, Polen blijft verbazen. En niet alleen Nederlandse invloeden bij de opbouw na 1980, in de 16e eeuw kwamen Nederlandse Mennonieten naar Polen en polderden het gebied bezuiden Gdansk in. De dijken en de sloten – gelegen beneden NAP – laten het heel Hollands lijken. En als de kaart van dit gebied eens goed bekeken wordt dan komt zelfs in Polen het dorp Holland voor…!

Als het via Elblag, bekend om zijn kanaal met scheepslift maar verder een grijs en grauwe stad zoals ik me eigenlijk heel Polen voorstelde, verder oostwaarts gaat zitten we vlakbij de Russische enclave Kaliningrad, het vroegere Königsberg. De weg er naartoe….bar en boos en als we melk bij ons hadden…het zou zomaar boter zijn geworden! Hier komen we uit in Fromborg, het vroegere Frauenberg. Buiten het Copernicusmuseum is het hier buiten het seizoen “tote Hose”. Alles is dicht en dus blijven we hier gelukkig niet al te lang.

We zitten in Noord Polen en dus… we zien de zee. Als we het over de Oostzee hebben verklaren de Polen ons voor gek. De zee ten noorden van Polen heet hier de Baltische zee. In dit vroegere Oost-Pruisen komt nog maar één Duitse naam voor omdat het historische betekenis heeft: de “Westerplatte”, waar op 1 september 1939 de tweede wereldoorlog startte.

Deze kalte “platte” (het regent als een beest en de gevoelstemperatuur is slechts 2 graden) ligt vlakbij Gdansk, het vroegere Danzig dat tussen de wereldoorlogen een vrije stadstaat was. Een stad die onlosmakelijk verbonden is met “solidaridad”, Leninwerf, Lech Walensa en…het vrije Polen! En alweer…deze Poolse stad is een bijzondere stad die me -zelfs in de regen – verrast. Niet alleen is er een gigantisch en modern winkelcentrum waar menig westerse stad jalours op zou zijn, de stad toont in alle pracht haar Nederlandse verleden met zijn mooie trappengevels.

En…als de regen stopt dan geeft deze mooie plaats als klap op de vuurpijl nog een mooie verrassing: hollandse luchten…!

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Herfstvakantie…..op vakantie (5)

En dan mag ik weer een hoofdstad aan mijn bucket list toevoegen: Warszawa oftewel Warschau. En als ik aan Warschau denk komt het Warschau-pact in me op en denk ik aan een grijs en grauwe stad. Vanuit de geschiedenisboeken staan me ook nog beelden uit de oorlog – in het bijzonder het Joodse getto – voor ogen. Zal de stad me weten te verrassen…? De stad heeft twee dagen de tijd.

Het is een drukte van jewelste in deze stad die in vroeger tijden wel “Parijs van het oosten” werd genoemd. Een stad die in de tweede wereldoorlog voor meer dan 90% verwoest werd, kan men hier meer verwachten dan communistische gedrochten van gebouwen…? Warschau is een grote stad, met zijn bijna 2 miljoen inwoners past Parijs 6 keer in deze stad.

Allereerst valt op dat er westerse architectonische nieuw- en hoogbouw gerealiseerd is. Hoezo Polen oostblok..? Nee dus, ook Warschau blijft verbazen. Het is giga druk en…je waant je in de elke westerse drukke winkelstraat. Iedereen keurig gekleed en eruit. Ook is duidelijk dat men zijn beroemdheden eert. Een groot monument van Copernicus en ook Chopin is nog springlevend in deze bruisende stad.

Op zaterdag is het huwelijksdag. In bijna elke kerk wordt getrouwd…! Hier wordt nog echt voor de kerk getrouwd en de kerk regelt daarna het huwelijk bij de gemeente. De kerk inderdaad boven alles. En uiteraard wordt er goed gefeest. Gemiddeld nuttigt elke bruiloftsgast toch wel 1,5 liter wodka, veelal door de gasten zelf meegebracht.

Het oude marktplein dat tussen 1949 en 1963 geheel opnieuw opgetrokken is ziet erg fraai uit. Proeven van Warschau is uiteraard het bijwonen van een concert van Chopin en…dat museumbezoek aan het rising museum, waar de Duitse bezetting en de vrijheidsstrijd geheel in beeld wordt gebracht.

Concluderend: Warschau…wat een stad…! Verrassend….! Ja, ook nu weer weten de Polen me opnieuw te verrassen.

Het weer is inmiddels wat “polen-achtiger” geworden. Tien graden op de teller maar..zoals op de foto’s te zien, nog steeds heerlijk zonnig. Waar dit alles nog toe leidt…..? Wordt vervolgd.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Herfstvakantie. ..op vakantie (4)

Na Krakau is het tijd voor wat anders, het gaat naar het noorden. Nee, niet naar de Noordpool maar naar het noorden van Polen. En weer moet ik zeggen, die Polen hebben het goed voor elkaar. Wegenbelasting kennen ze niet, alleen moet men tol betalen als men over de autoweg gaat. Autowegen die overigens zijn aangelegd door de Zweden, die hier 30 jaar de tolrechten hebben en daarna….is het voor de Polen ! En… we rijden een beetje over “onze” weg, autowegen zijn namelijk ook via europese subsidie aangelegd..!! Armoedige huisjes…? In geen velden of wegen te bekennen. Mooie huizen, mooie tuintjes en geregeld huizen die in aanbouw zijn, de eigenaren zijn in het buitenland aan het werk en aan het sparen om de bouw verder af te maken. En de auto’s. ..? Niks, noks, nada lada maar lexus, bmw en andere mooie auto’s. Ik vraag me af of of wel in polen ben of….had ik zo’n verkeerd beeld van Polen…?

Van Krakau tot Warschau (en dat zijn toch 400 km) is nagenoeg één fruitteeltgebied. Polen is zelfs wereldwijd de grootste exporteur van peren! Nu wil ik geen appels met peren vergelijken maar de appeloogst is in volle gang en geoogst wordt nog handmatig en wel door….Oekraīners…! Voor dit werk vindt men geen Polen meer, die zijn niet gek..! Ook zie je grote velden met bessenstruiken en …wellicht dat over een jaar of tien de eerste flessen “Polski vini” over de toonbank rollen…

Vervolgens komen we in het mooie stadje Sandomierz, evenals Wroclaw en Krakau een van vroegere hoofdsteden van Polen. Een mooi stadje met oude gebouwen en ook hier is geen armoe te bekennen. De appels die we op de markt kopen – 4 dikke appels voor maar liefst 4 zloty – zorgen ervoor dat we verstandig aan het snoepen zijn, dat we de dokter weghouden en….dat we de Poolse economie weer een behoorlijke injectie gegeven hebben…!

Oh ja, 1 zloty is 0,25 €.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Herfstvakantie….op vakantie (3)

Op de 4e dag in Polen is me één ding duidelijk geworden: zo slecht hebben ze het hier niet..! Moesten we hun 20 jaar geleden nog door de winter helpen en menen wij dat heel veel Polen de armoe ontvluchten om bij ons zwaar werk te doen wat niemand wil doen, ze hebben het hier goed voor elkaar. Een goede infrastructuur, goede wegen, goede voorzieningen (de dames krijgen hier 3 jaar zwangerschapsverlof) en… mooie huizen. Alleen het loon blijft hier wat achter.

Vandaag gaat het ahw van “de hemel in de hel”. Allereerst gaan we naar Wadowice, een klein stadje waar het kerkelijk gebeuren een grote bron van inkomsten is. Hier is Karol Woityla alias Johannes Paulus II geboren en ze willen het weten ook. Overal vlaggen van deze popi die openlijk partij koos voor Solidaridad. Hij heeft het kerkse gebeuren letterlijk met de paplepel ingegoten gekregen, zijn geboortehuis ligt op 10 meter van de kerk.In de mooie kerk is elk uur een dienst en…ze zitten allemaal vol ! Opvallend is dat ik twee jonge schoffies zie biechten. Wat zullen ze uitgevreten hebben…? Ik denk dat we het nooit te weten komen…

De plaatselijke markt is druk en de plastic bloemen voor de begraafplaats, de kaarsjes, de paddestoelen en de noten- en hazelnoten vinden gretig aftrek en…uiteraard scoort Bea ook iets typisch Pools op deze markt.

Hierna gaat het naar Ozwiecim of, zoals deze plaats in de wereld beter bekend is: Auschwitz. Het bezoeken van deze vernietigingskampen is voor de Poolse scholier verplichte kost. Allereerst werd een voormalige kazerne omgebouwd tot concentratiekamp (Auschwitz I) en vervolgens werd vlak in de buurt Auschwitz II (Auschwitz Birkenau) aangelegd. In het eerste kamp treft men de woorden “Arbeit macht frei” aan…. Het tweede kamp – hier werd op het perron beslist over leven of dood, was een kamp waar maar liefst 90.000 mensen in onmenselijke

omstandigheden in houten barakken en zonder enige voorzieningen waren ondergebracht. Hier beseft men pas wat het is om je hebben en houden en je (mens) waardigheid te verliezen. Het is een plaats waar men niemand ziet lachen of grappig doen. Zelfs paparazzi vindt het niet gepast om in bepaalde gebouwen foto’s te maken. Hier is men klein, erg klein….. in elk geval hoop ik dat de instandhouding van dit luguber en macaber monument ervoor zal zorgen dat iets dergelijks zich nooit meer zal voordoen…

Wordt vervolgd….

Ps. Auschwitz III is het vrogere Monowitz oftwel het IG Farben complex met zo’n 40 nevenkampen.

Geplaatst in Uncategorized | 1 reactie

Herfstvakantie….op vakantie (2)

Schreef ik dinsdag nog over de mooie stad Wroclaw, het is me nu al duidelijk: “de eerste koekjes zijn voor de kinderen”. Vanaf Wroclaw gaat het verder Polen in en komen we uit in Krakau. Het is niet de grootste stad maar…wel de drukste stad van het land en evenals andere ģrote steden in Polen (hierover later meer) ligt deze stad aan de langste rivier van Polen (1000 km), de Wisła.

Krakau is een oude stad en… een stad die geen vonkje oorlogsgeweld gekend heeft. In tegenstelling tot Warschau, Wroclaw of andere steden in Polen zijn hier alle gebouwen nog écht oud. Het is een universiteitstad, de vroegere hoofdstad van Polen en bisschopstad. Het beeld van de

Poolse paus Johannes Paulus II staat dan ook te pronken voor de mooie kathedraal van Krakau en in de stad is duidelijk dat de stad aan de Barnsteenroute ligt; overal winkels waar men barnsteenproducten kan kopen.

Opvallend gebouw is toch wel het boven alles uittorende paleis en de ernaast liggende kathedraal. Over de stad kijkend ziet men torens, in het bijzonder kerktorens. Warschau heeft een slordige 130 kerken en het rijke roomse leven is hier nog helemaal echt. Meer dan 98% is katholiek en meer dan 65 % hiervan ziet men wekelijks in de kerk. Kom daar bij ons nog eens mee aan..! Op de straat dan ook veel nonnen en priesters te zien, oud en jong.

Krakau ademt ook oudheid en ook al ligt de stad niet aan de zee, het is een Hanzestad met uiteraard de prachtige gebouwen die bij een dergelijke stad horen.Het marktplein is een van de grootste in zijn soort en in het midden ervan ligt een prachtige Lakenhal. De koetsen rijden af en aan en op het hele uur is het op de markt te doen; trompetgeschal vanuit de kerktoren totdat….. ineens dat abrupte einde omdat het herinnert aan een torenwachter die in de 13e eeuw zijn trompet greep toen hij de Tartaren op de stad af zag komen en… bij de vierde toon getroffen werd door een pijl……

Krakow….een absolute aanrader, een stad met mooie glaswerk winkeltjes, de aardewerkbloemen voor een prikkie te koop zijn en…. een stad waar we met de kerst nog aan terugdenken als dat engeltje een mooie plaats in de kerstboom zal innemen.

Maar…Krakow is meer! Ga je naar Krakow dan moet ook de zoutmijn vanWielickza bezocht worden. Ruim 700 jaar oud en we dalen hier 800 treden af om uit te komen op 165 meter onder de grond. Ruim 4 km lopen we waarbij we horen dat we slechts 1% van het totale gangenstelsel belopen. Even aan de muur likken, waar dan ook, ( hoeveel mensen zullen me voor zijn geweest) het is zout…! Een indrukwekkende mijn met kapellen, kerken en beeltenissen. Echt, voor elke Krakau bezoeker een “to do”. Oh ja, gelukkig gaat het met zo’n vooroorlogs mijnliftje in volle vaart weer terug naar de grond.

En…wat is een reis aan Polen zonder die Poolse avond…? Zang, dans, polka, mazurka, klederdracht en…drank…!!! In een woord: feest…!!

En dat een bezoek aan Krakow ook gecombineerd moet worden met een bezoek aan Oswieciem dat bericht ik later.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen